Champagne: red de kleine wijnboer

De grote namen in de Champagne, die kennen wel. Dat is geen kunst. Ik hoef ze niet eens te noemen. Ik wil er ook eigenlijk geen aandacht aan schenken. Niet omdat ze slechte wijnen maken, niet eens per definitie. Maar hun macht op elk mogelijk gebied gaat ten koste van de eigenheid en eigenwijsheid van vele kleine, karaktervolle champagnes.

Bij een bezoek aan het charmante champagnehuis Legras & Haas in Chouilly werd ons een en ander duidelijk. Moeder Legras, haar zoons waren te druk of het land uit, liet ons niet alleen enkele magnifieke glazen met mousserende wijn proeven, ze deed ook uit de doeken hoe het de kleinere wijnhuizen steeds moeilijker wordt gemaakt te overleven. De markt wordt gedomineerd door enkele grote producenten van champagne waar wereldwijd enorm veel vraag naar is. Zoveel, dat ze niet genoeg wijngaarden in bezit hebben om zichzelf van voldoende druiven te voorzien. Die nemen ze af bij wijnboeren of andere champagnehuizen, zoals Legras & Haas.

IMG_8343Doodzonde
Een deel van de oogst verkopen ze aan de marktleiders om aan die immer groeiende vraag te blijven voldoen. Dat is mooi, want zo hebben ze gegarandeerde inkomsten om zelf hun eigen champagnes te maken. Waar ze uiteraard zelf de beste druiven voor bewaren. Slim.
Alleen nu hebben de provinciale machthebbers c.q. de Franse regering bedacht dat elke hectare champagnegrond twee miljoen(!) euro waard is. En daar moet een vast percentage belasting over betaald worden, dat de komende jaren steeds meer zal stijgen. Dat loopt op tot bedragen die kleinere champagnehuizen nooit kunnen betalen. En wie wel? Je raadt het al. Het resultaat zal zijn de grotere nog groter worden en de kleinere meer en meer verdwijnen. En dat is doodzonde.

Experimenteren
Legras & Haas maakt al generaties lang champagne en die weten echt wel waar ze mee bezig zijn. De smaak van hun Blanc des blanc premier cru ligt nog vers in ons geheugen. Wow. Op drie verschillende plaatsen binnen het champagnegebied hebben ze hun druiven aangeplant staan: in Côtes des Blancs, Les Riceys en Vitry. Elk gebied leent zich het best voor een andere druif. Voor hun grand cru’s komt de chardonnay uit Chouilly, pinot noir uit Les Riceys. Weet je dat ook weer.

Bon.

Kleine wijnhuizen maken bijzondere dingen, durven te experimenteren (Legras & Haas is met een houtgelagerde variant bezig – helaas nog niet beschikbaar) en bieden vaak verrassende kwaliteit voor een uitstekende prijs. Er zijn in champagne honderden van die kleinere huizen, maar hoe lang nog?

229303_173515082705179_5430407_nLegras & Haas is in Nederland o.a. verkrijgbaar via de Champagnist, ambachtelijke wijnen van kleine producenten, het bedrijf van Mark Haasdijk. En aangezien hij er veel meer van weet dan ik, vul ik dit artikel met alle plezier aan met zijn input:

“Voor hun topcuvée, de Exigence No. 8, ruilen ze in de goede jaren chardonnay grand cru uit Chouilly met pinot noir grand cru uit Ay, altijd van dezelfde wijnmaker. Wat de eigenheid en eigen keuzes van Legras & Haas mooi illustreert is de ‘solera’-tank, waarin alleen van de beste oogstjaren chardonnay wordt toegevoegd. Zo ontstaat een heel complexe basiswijn met chardonnay uit Chouilly uit topjaren: van 1995 tot 2008! Deze basiswijn wordt gebruikt voor de assemblages van de verschillende cuvées.

Over de familie: “Hoewel de drie broers Rémy, Olivier en Jérôme aan het roer staan, spelen pa en ma een belangrijke rol bij het bepalen van de assemblages en de dosages. Onder eigen naam wordt pas sinds 1991 champagne gemaakt, maar de wijngaarden (zeker die in Chouilly) zijn al heel lang in de familie. Daarom hebben ze veel oudere millésimes liggen van dezelfde wijngaarden waarvan nu de millésimes van Legras & Haas worden gemaakt.”

En als jaloersmakende afsluiting: Mark mocht laatst een van hun millésime-champagnes uit 1959 drinken. “Ongelofelijk hoe goed zo’n wijn blijft. Nog steeds mousse, maar zachter natuurlijk, en prachtige tonen van koffie en caramel, met nog steeds spanning en zuren.” 

Eindelijk ontdekt: gin & tonic

Het duurde even, maar het virus is ook bij ons aangeslagen. Gin & tonic. Een eeuwenoude, beproefde combinatie die wat versleten was, maar al weer een paar jaar letterlijk overal op de kaart staat. Nieuw leven ingeblazen door jonge vakidioten, horecahonden en topsommeliers. Kortom, er was geen ontkomen aan.

IMG_7449Mijn persoonlijke eerste echte kennismaking was op een vrijdagmiddag met de wijnvrienden van Hosman Vins in Schiedam. Een werkbespreking die niet vergezeld ging van de reguliere fijne wijnen, maar eens een keer wat anders: gin & tonic van het lokale merk Loopuyt. Ik had er nog nooit van gehoord. Maar man, dat was een openbaring! Zo fris, puur, tintelend en verslavend verrukkelluk.

Leeuwenkop van ijs
Later, niet eens zo lang geleden, vierden wij op het hoofdkwartier van RauwCC in Rotterdam een feestje. En wie was daar hofleverancier der drank? Opnieuw Loopuyt. Met hun unieke, mobiele maatwerkbar stalen ze met twee vingers in de neus de show. En de leeuwenkop van ijs die er hing te druppen hielp daar zeker bij. De gin & tonics – beiden van eigen merk – kwamen in heerlijk riante glazen, voorzien van een stengel citroengras (sereh) voor het aroma. Genieten.

Schermafbeelding 2015-06-02 om 20.13.50Een ruim, rond wijnglas
Toen was het tijd om zelf aan het ontdekken te gaan. De eerstvolgende gelegenheid greep ik aan om een fles van het Schotse Hendrick’s te kopen en het bezoek te trakteren op een glas van deze gin, aangevuld met Fever Tree tonic en gelardeerd met ijsblokjes, plakjes komkommer en een tak rozemarijn. Heb je geen speciaal ginglas? Een ruim, rond wijnglas zoals voor witte Bourgogne werkt net zo goed. Ziet er spectaculair uit – smaakt ook nog eens te gek.

Eindeloze mogelijkheden
Hendrick’s is anders dan Loopuyt. Dat zit hem niet alleen in de gin, ook in de ingrediënten. Maar dat is juist het leuke, net als bij wijn valt er zoveel te ontdekken. Verschillende gins, verschillende tonics, verschillende vruchten, kruiden of groenten die je kunt toevoegen. De ene combo is lekkerder in de zomer, de andere als het wat herfstig is. De mogelijkheden lijken eindeloos. Dit is nog maar het begin!

Wat is jouw favoriet? Welke moet je echt ooit gedronken hebben? We zijn benieuwd naar de reacties!

De smaak van Italië

Toscane, het parklandschap van midden-Italië. Eindeloze bomenrijen, eeuwenoude plaatsjes, kunstig aangeharkte boerenland en strakke wijngaarden. Deze fascinerende provincie staat bekend om zijn Chianti-wijn. Maar ze kent een geduchte concurrent: de Super Tuscans.

Zoals je weet zijn Italianen nogal…

Nieuwsgierig naar de rest? Download de pdf van het Italiaanse wijnmagazine van Vacanceselect en check pagina 30. En uiteraard alle andere bijdragen van vaderlandse wijnbloggers over Italiaanse wijn. Interessant!

(Photo: Kevin Cruff)