Champagne: red de kleine wijnboer

De grote namen in de Champagne, die kennen wel. Dat is geen kunst. Ik hoef ze niet eens te noemen. Ik wil er ook eigenlijk geen aandacht aan schenken. Niet omdat ze slechte wijnen maken, niet eens per definitie. Maar hun macht op elk mogelijk gebied gaat ten koste van de eigenheid en eigenwijsheid van vele kleine, karaktervolle champagnes.

Bij een bezoek aan het charmante champagnehuis Legras & Haas in Chouilly werd ons een en ander duidelijk. Moeder Legras, haar zoons waren te druk of het land uit, liet ons niet alleen enkele magnifieke glazen met mousserende wijn proeven, ze deed ook uit de doeken hoe het de kleinere wijnhuizen steeds moeilijker wordt gemaakt te overleven. De markt wordt gedomineerd door enkele grote producenten van champagne waar wereldwijd enorm veel vraag naar is. Zoveel, dat ze niet genoeg wijngaarden in bezit hebben om zichzelf van voldoende druiven te voorzien. Die nemen ze af bij wijnboeren of andere champagnehuizen, zoals Legras & Haas.

IMG_8343Doodzonde
Een deel van de oogst verkopen ze aan de marktleiders om aan die immer groeiende vraag te blijven voldoen. Dat is mooi, want zo hebben ze gegarandeerde inkomsten om zelf hun eigen champagnes te maken. Waar ze uiteraard zelf de beste druiven voor bewaren. Slim.
Alleen nu hebben de provinciale machthebbers c.q. de Franse regering bedacht dat elke hectare champagnegrond twee miljoen(!) euro waard is. En daar moet een vast percentage belasting over betaald worden, dat de komende jaren steeds meer zal stijgen. Dat loopt op tot bedragen die kleinere champagnehuizen nooit kunnen betalen. En wie wel? Je raadt het al. Het resultaat zal zijn de grotere nog groter worden en de kleinere meer en meer verdwijnen. En dat is doodzonde.

Experimenteren
Legras & Haas maakt al generaties lang champagne en die weten echt wel waar ze mee bezig zijn. De smaak van hun Blanc des blanc premier cru ligt nog vers in ons geheugen. Wow. Op drie verschillende plaatsen binnen het champagnegebied hebben ze hun druiven aangeplant staan: in Côtes des Blancs, Les Riceys en Vitry. Elk gebied leent zich het best voor een andere druif. Voor hun grand cru’s komt de chardonnay uit Chouilly, pinot noir uit Les Riceys. Weet je dat ook weer.

Bon.

Kleine wijnhuizen maken bijzondere dingen, durven te experimenteren (Legras & Haas is met een houtgelagerde variant bezig – helaas nog niet beschikbaar) en bieden vaak verrassende kwaliteit voor een uitstekende prijs. Er zijn in champagne honderden van die kleinere huizen, maar hoe lang nog?

229303_173515082705179_5430407_nLegras & Haas is in Nederland o.a. verkrijgbaar via de Champagnist, ambachtelijke wijnen van kleine producenten, het bedrijf van Mark Haasdijk. En aangezien hij er veel meer van weet dan ik, vul ik dit artikel met alle plezier aan met zijn input:

“Voor hun topcuvée, de Exigence No. 8, ruilen ze in de goede jaren chardonnay grand cru uit Chouilly met pinot noir grand cru uit Ay, altijd van dezelfde wijnmaker. Wat de eigenheid en eigen keuzes van Legras & Haas mooi illustreert is de ‘solera’-tank, waarin alleen van de beste oogstjaren chardonnay wordt toegevoegd. Zo ontstaat een heel complexe basiswijn met chardonnay uit Chouilly uit topjaren: van 1995 tot 2008! Deze basiswijn wordt gebruikt voor de assemblages van de verschillende cuvées.

Over de familie: “Hoewel de drie broers Rémy, Olivier en Jérôme aan het roer staan, spelen pa en ma een belangrijke rol bij het bepalen van de assemblages en de dosages. Onder eigen naam wordt pas sinds 1991 champagne gemaakt, maar de wijngaarden (zeker die in Chouilly) zijn al heel lang in de familie. Daarom hebben ze veel oudere millésimes liggen van dezelfde wijngaarden waarvan nu de millésimes van Legras & Haas worden gemaakt.”

En als jaloersmakende afsluiting: Mark mocht laatst een van hun millésime-champagnes uit 1959 drinken. “Ongelofelijk hoe goed zo’n wijn blijft. Nog steeds mousse, maar zachter natuurlijk, en prachtige tonen van koffie en caramel, met nog steeds spanning en zuren.” 

Rosé: Provence vs. Pays d’Oc

Als het om rosé gaat, spant de roze zomerdrank uit de Provence de kroon. Zo gaat het verhaal. Maar is dat wel zo? De proef op de som: 

Op Koningsdag passeerde ik per toeval De Wijnmakelaar, prima wijnspeciaalzaak op het lang niet ongezellige Haagse Goudsbloemplein. Dat kwam perfect uit, want door het onverwachte prachtweer was de zin in rosé tot ongekende hoogte gestegen. Ik vroeg om een exemplaar uit de Provence. Aangezien ik de (overigens prima Hollandse) rosé van AIX al kende, bleef er nog één optie over: Domaine Houchart. ‘Je betaalt wel altijd voor de naam’, legde de uitbater allervriendelijkst uit. ‘Ik heb ook rosé uit Pays d’Oc die én voordeliger is én daar er echt niet voor onder doet.’ Nou, kom maar op dan!

IMG_8128

Domaine Houchart Sainte Victoire Côte de Provence 2013
Kleur: zalmroze
Geur: perzik, abrikoos, groene kruiden (bieslook)
Smaak: warm, kruidig, mondvullend, iets filmend, licht salmiak, lange afdronk.
Beoordeling: aangenaam, iets bij eten (zalmtaart!), uitstekende prijs-kwaliteit.

Winkelprijs: 10,35

IMG_8155Luc Pirlet Syrah Rosé Pays d’Oc 2013
Kleur: warm roze
Geur: snoepjes, licht frambozig dan wel aardbeiïg.
Smaak: dun, wel goed gekruid, licht peperig.
Beoordeling: Vooral de kruidigheid blijft staan. De betere borrelrosé, maar zou ook bij een lichte zomersalade niet misstaan.

Winkelprijs:  7,35 (give or take)

Domaine Houchart bevindt zich in Puyloubier (naast Aix-en-Provence). Luc Pirlet vind je in Douzens, Languedoc (bij Narbonne). Een slordige 300 kilometer verderop in Zuid-Frankrijk. Misschien niet zo’n grote afstand op de schaal der dingen, maar wel in het resultaat van de rosé die ze maken. Het roze Provence-goedje biedt toch duidelijk meer diepgang, complexiteit en – hoe zal ik het zeggen? – klasse.

Daar betaal je ook voor. Een stuk meer, maar dat is het waard. Zoek je een rosé voor een kleinere portemonnee, die toch een stuk boven het maaiveld uitsteekt? Dan heb je met de Luc Pirlet ook een uitstekende zomerdeal te pakken.

Nu zijn dit zomaar twee voorbeelden en dat vormt absoluut geen grond voor een wetenschappelijk onderbouwde uitspraak over rosé’s uit de Provence versus die uit de Pays d’Oc – of elders. Maar afgaand op eerdere ervaringen heb ik toch een ernstig vermoeden dat het hart van deze vrolijke zonnedrank toch echt in de Provence ligt. En als je me wilt overtuigen dat het anders is, kom maar op!

De Wijnmakelaar
Goudsbloemlaan 148
2566 CW  Den Haag

‘Elzas meest populaire vakantiewijnstreek ter wereld’

elzasVolgens onderzoek van vakantiewebsite Zoover is de Elzas de meest populaire vakantiewijnstreek. Ik was waarschijnlijk net zo verbaasd als jij. Maar wat weet ik er helemaal van. Alsace op zijn Frans, verslaat buurtgenoot Bourgogne maar ook verre vriend Westelijke Kaap in Zuid-Afrika.

Top 5 populairste wijnregio’s (volgens Zoover).

Land Regio Percentage
1. Frankrijk Elzas 6.7%
2. Frankrijk Bourgondië 5.4%
3. Zuid-Afrika Westelijke Kaap 5.2%
4. Duitsland Rijnland-Palts 3.8%
5. Italië Piëmont 3.2%

P.S.: de percentages geven aan welk deel van de bezoekers speciaal voor de wijnen komt. Dus het helpt wel als een bestemming weinig anders te bieden heeft dan wijn. Dan eindig je vanzelf hoger in de ranking. Toch?